ടെസ്റാൻ : പരസ്യമായി വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കി ഇറാൻ. 19 വയസ്സുള്ള ഒരു ഗുസ്തി ചാമ്പ്യനെയും മറ്റ് രണ്ട് പ്രതിഷേധക്കാരെയുമാണ് ഇറാൻ ഖോമിൽ പരസ്യമായി തൂക്കിലേറ്റിയതായത്. വിയോജിപ്പുകൾക്കെതിരായുള്ള സർക്കാർ നടപടികളിൽ ഏറ്റവും കടുത്ത നീക്കമായാണ് ഇത് വിലയിരുത്തപ്പെടുന്നത്.
യുവഗുസ്തി പ്രതിഭയായ സാലിഹ് മുഹമ്മദിയയ്ക്കൊപ്പം സയീദ് ദവോദി, മെഹ്ദി ഗസേമി എന്നിവരെയാണ് വ്യാഴാഴ്ച വധിച്ചത്. 2026 ജനുവരി 8 ന് നടന്ന പ്രതിഷേധത്തിനിടെ രണ്ട് പോലീസുകാരെ കൊലപ്പെടുത്തിയ കേസിൽ മൂന്ന് പേർക്കും പങ്കുണ്ടെന്ന് ആരോപിക്കപ്പെട്ടതിനെ തുടർന്നാണ് വധശിക്ഷ നടപ്പാക്കിയത്.
“കോമിൽ ഒരു കൂട്ടം ആളുകളുടെ സാന്നിദ്ധ്യത്തിലാണ്” വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കിയതെന്ന് സംസ്ഥാന മാധ്യമങ്ങൾ റിപ്പോർട്ട് ചെയ്തു. 2025 ഡിസംബർ അവസാനത്തിൽ ആരംഭിച്ച് 2026 ജനുവരി വരെ നീണ്ടുനിന്ന രാജ്യവ്യാപകമായ അശാന്തിയുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് തൂക്കിലേറ്റപ്പെട്ട ആദ്യത്തെ അറിയപ്പെടുന്ന പ്രതിഷേധക്കാരാണ് ഈ മൂന്ന് പേരും. ഇറാൻ മനുഷ്യാവകാശ സംഘടന (IHRNGO) ഈ കേസിനെക്കുറിച്ച് ഗുരുതരമായ ആശങ്കകൾ ഉന്നയിക്കുകയും കൂടുതൽ വധശിക്ഷകൾ പിന്തുടരുമെന്ന് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുകയും ചെയ്തു.
“പീഡനത്തിനും നിർബന്ധത്തിനും ശേഷം ശേഖരിച്ച കുറ്റസമ്മതങ്ങളുടെ അടിസ്ഥാനത്തിൽ, അന്യായമായ വിചാരണകൾക്ക് ശേഷമാണ് ഇന്ന് വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധിക്കപ്പെട്ട പ്രതിഷേധക്കാർക്ക് വധശിക്ഷ വിധിച്ചത്,” ഗ്രൂപ്പിന്റെ ഡയറക്ടർ മഹ്മൂദ് അമീരി-മൊഗദ്ദാം പറഞ്ഞു.
“രാഷ്ട്രീയ വിയോജിപ്പുകളെ അടിച്ചമർത്താൻ ഭീകരത സൃഷ്ടിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ നടപ്പിലാക്കിയ നിയമവിരുദ്ധമായ കൊലപാതകങ്ങളായി ഈ വധശിക്ഷകളെ ഞങ്ങൾ കണക്കാക്കുന്നു,” അദ്ദേഹം കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
മൂന്ന് പേർക്കും “മതിയായ പ്രതിരോധം” നിഷേധിക്കുകയും കുറ്റസമ്മതം നടത്താൻ നിർബന്ധിക്കുകയും ചെയ്തുവെന്ന് ആംനസ്റ്റി ഇന്റർനാഷണൽ പറഞ്ഞു. കേസ് “അർത്ഥവത്തായ ഒരു വിചാരണയുമായി യാതൊരു സാമ്യവുമില്ലാത്ത വേഗത്തിലുള്ള നടപടിക്രമങ്ങളിലൂടെ” മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോയി എന്നും അത് കൂട്ടിച്ചേർത്തു.
ഇറാനിയൻ പോരാട്ട അത്ലറ്റും മനുഷ്യാവകാശ പ്രവർത്തകയുമായ നിമ ഫാർ വധശിക്ഷയെ “ഒരു നഗ്നമായ രാഷ്ട്രീയ കൊലപാതകം” എന്ന് വിശേഷിപ്പിച്ചു.
“അദ്ദേഹത്തിന്റെ വധശിക്ഷ ഒരു നഗ്നമായ രാഷ്ട്രീയ കൊലപാതകമായിരുന്നു, വിയോജിപ്പുകളെ തകർക്കാനും സമൂഹത്തെ ഭയപ്പെടുത്താനും അത്ലറ്റുകളെ ലക്ഷ്യമിടുന്ന ഇസ്ലാമിക് റിപ്പബ്ലിക്കിന്റെ രീതിയുടെ ഭാഗമായിരുന്നു,” ഫാർ ഫോക്സ് ന്യൂസിനോട് പറഞ്ഞു.
2020-ൽ ഇറാനിയൻ ഗുസ്തി താരം നവിദ് അഫ്കാരിയെ വധശിക്ഷയ്ക്ക് വിധേയമാക്കിയതിന്റെ പ്രതിധ്വനിയാണ് ഈ കേസ് എന്ന് അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു, ഇത് ആഗോളതലത്തിൽ പ്രതിഷേധത്തിന് കാരണമായി.
അന്താരാഷ്ട്ര കായിക സംഘടനകൾ നടപടിയെടുക്കണമെന്ന് ഫാർ ആവശ്യപ്പെട്ടു. “പ്രതിഷേധക്കാരുടെയും കായികതാരങ്ങളുടെയും വധശിക്ഷ നിർത്തലാക്കുകയും, വ്യാജ വിചാരണകളിൽ ജയിലിലടച്ചവരെ മോചിപ്പിക്കുകയും, സംസാരിക്കുകയോ തെറ്റിദ്ധരിക്കുകയോ ചെയ്യുന്ന മത്സരാർത്ഥികൾക്കെതിരായ പ്രതികാരം അവസാനിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യുന്നതുവരെ ഇറാനെ അന്താരാഷ്ട്ര മത്സരങ്ങളിൽ നിന്ന് വിലക്കണം,” അദ്ദേഹം പറഞ്ഞു.
ഈ വർഷം ആദ്യം ആയിരക്കണക്കിന് അറസ്റ്റുകൾക്ക് കാരണമായ വ്യാപകമായ പ്രതിഷേധങ്ങൾക്ക് ശേഷമാണ് വധശിക്ഷകൾ നടപ്പിലാക്കുന്നത്. വരും ആഴ്ചകളിൽ കൂടുതൽ വധശിക്ഷകൾ നടപ്പാക്കപ്പെടുമെന്ന് ആക്ടിവിസ്റ്റുകൾ ഭയപ്പെടുന്നു. കൂടുതൽ വധശിക്ഷകൾ തടയുന്നതിനും അപകടസാധ്യതയുള്ളവരെ സംരക്ഷിക്കുന്നതിനും യൂറോപ്യൻ യൂണിയൻ “ലഭ്യമായ എല്ലാ നയതന്ത്ര ഉപകരണങ്ങളും” ഉപയോഗിക്കണമെന്ന് പറഞ്ഞുകൊണ്ട്, അന്താരാഷ്ട്ര സമൂഹം പ്രവർത്തിക്കണമെന്ന് IHRNGO ആവശ്യപ്പെട്ടു.
